Rembrandt Groen zet zich in voor een groene, klimaat adaptieve en biodiverse buurt, waar mens en dier prettig kunnen leven.
Hier vind je enkele tips om mee aan de slag te gaan. Heb je zelf ideeën hoe we onze buurt kunnen vergroenen?
We denken graag met je mee, kijken of er budget beschikbaar is en kunnen ook buren mobiliseren om de handen uit de mouwen te steken.
Dus heb je een hele biodiverse tuin die je onder de aandacht wil brengen, of een heel goed idee wat je nog niet terugziet in de buurt, deel je idee dan met Claudia_minnes@hotmail.com
Plant je mee?
In oktober en november gaan we samen zoveel mogelijk bomen, struiken, vaste planten en bloembollen in de grond zetten. Want een bloeiende lente, plant je in de herfst.
Wist je dat… de herfst een super tijd is om de tuin aan te pakken?
Tegenwoordig beginnen veel mensen pas in het voorjaar met de tuin, maar eigenlijk is de herfst een veel beter moment om te planten. De grond is dan nog lekker warm en vochtig, perfect voor nieuwe planten om goed te wortelen. Ze gaan dan in een soort ‘winterslaap’. Wanneer de lente begint gaan ze meteen groeien. Zo geniet je in het vroege voorjaar al van een mooie groene en bloeiende tuin!
Voordelen van de najaarsaanplant:
1. Water geven
Het grootste verschil tussen voor- en najaar is natuurlijk het weer. In de afgelopen jaren hebben we vaak een droge lente gehad waarin we jonge plantjes soms wekenlang water blijven geven. In de herfst regent het gewoonlijk meer dan in het voorjaar en is de luchtvochtigheid hoog. Ook zijn de nachten langer en ligt er meer dauw. Dat betekent dat je planten minder snel uitdrogen, en het scheelt zowel gebruik van kraanwater als lopen met de gieter.
2. Wortels ontwikkelen
In het najaar is de bodem nog opgewarmd door de zomer en zullen de planten beter aanslaan. Bomen, struiken, vaste planten en bollen kunnen makkelijker worden geplant of verplant omdat ze in ‘slaapstand’ zijn. De grond heeft meer tijd om aan de wortels te plakken en de wortels hebben meer tijd om zich te ontwikkelen. Zo kunnen ze makkelijker voeding en water opnemen op momenten dat het moeilijk wordt.
3. Winterslaap
Een voordeel ten opzichte van planten in het voorjaar is dat de planten zich in het najaar al aan het voorbereiden zijn op de winter door onder meer voedingsstoffen op te slaan in wortels en takken.
In de warme bodem zullen ze voor de winter wel wortelen, maar weinig energie steken in het maken van nieuwe scheuten. In tegenstelling tot het voorjaar zijn planten die in het najaar gekocht worden volledig ontwikkeld.
4. Vaste planten
In het begin van de herfst kun je alles wat je in een pot koopt in de tuin zetten; dat heeft dan mooi de tijd om voor de winter vast te wortelen. Vaste planten en bloembollen kun je in het najaar tegelijkertijd planten. Planten die met kluit worden verkocht of met schoongespoelde wortels, zijn juist geschikt om in de tweede helft van het najaar te planten.
5. Volle grond
Zodra de planten in rust gaan, in oktober, kunnen bomen, heesters en vaste planten uit de vollegrond gerooid worden. Kwekers slaan deze planten op voor levering in het hele winterhalfjaar. In de herfst is daarom bij kwekerijen het aanbod van leverbare bomen, heesters, rozen en haagplantsoen groot. De planten kunnen meteen op hun eindbestemming de grond in. Ze gaan dan niet meteen groeien, maar de grond rondom de kluit krijgt de tijd om goed contact te maken met de wortels. Plantmateriaal uit de vollegrond is vaak goedkoper dan in container gekweekt materiaal.
6. Verbeter de biodiversiteit
Wie in het najaar op slimme wijze aan de slag gaat, kan het hele jaar door genieten van een mooie en levendige tuin. Bovendien is een mix van planten niet alleen mooi om te zien, maar ook goed voor de biodiversiteit!
7. Een levende tuin begint bij de bodem
De bodem is misschien wel het belangrijkste onderdeel van jouw tuin: goede grond zit vol met leven en dat vormt weer de basis van een levende tuin. Ruim een kwart van de biodiversiteit op aarde leeft in de grond. En al die kleine beestjes vormen het voedsel voor graag geziene tuinvogels en andere dieren. Door te zorgen voor een rijk bodemleven krijg je gezonde vitale planten en (fruit)bomen in de tuin. Vitale bodems slaan bovendien CO2 op en kunnen water zuiveren en vasthouden.
Volgend voorjaar een bloeiende tuin?
Je kunt nu al bollen planten voor volgend voorjaar! Denk aan sneeuwklokjes, blauwe druifjes, sneeuwroem en botanische tulpen en narcissen: vroege bloeiers die in het voorjaar een onmisbare voedselbron vormen voor bijen, hommels en andere bestuivers, juist op het moment dat nectar nog schaars is.
Wees alert op gecertificeerde bollen, zegt Lodewijk Hoekstra, oprichter van the Greenlabel Institute, een stichting die planten certificeert. Kijk naar certificeringen als Skal voor volledig biologische teelt zonder chemisch- synthetische middelen of kunstmest, of On the Way van PlanetProof voor een flinke reductie ervan.
Pas op voor vage marketingclaims als bee friendly.
Help egels de winter door
In 30 jaar tijd is 50% van de egels verdwenen. Geef egels een thuis in jouw tuin.
Zodra het kouder wordt, moeten egels een plek vinden waar ze rustig kunnen overwinteren. In veel tuinen en parken is het daar veel te netjes voor.
In de herfst eten egels zich vol met alles dat ze kunnen vinden: kevers, larven, regenwormen, slakken, vruchten en paddenstoelen. Ze moeten goed opgevet de winter in, een periode waarin er veel minder voedsel te vinden is. Zodra het kouder wordt zoeken egels een rustig plekje waar ze veilig in winterslaap gaan. Egels slapen niet de hele winter. In zachte winters zijn er nog insecten, wormen en slakken te vinden en verlaten ze hun winterhol om op rooftocht te gaan. Hieronder tips over hoe je je tuin egelvriendelijk maakt. Help egels de winter door!
1. Maak een egelhuis
Maak of koop je eigen egelhuis. In dit huis kunnen ze zich terugtrekken en hun winterslaap houden. Voor egels is vocht een groot gevaar. Daarom is het belangrijk om de bovenkant goed waterdicht te maken en te zorgen voor voldoende ventilatie in het huisje. Gebruik ook wat oud hout, bladeren en takken om het huisje een beetje mee te camoufleren. Leg wat oude bladeren in het egelhuis, dat slaapt wat lekkerder! Zorg voor een smalle ‘entree’ (tegen insluipers) en zet het huisje bij een schutting.
2. Rommelhoekje voor egels
In de herfst liggen er heel wat bladeren en takjes op de grond. Veeg ze bij elkaar en maak er een hoopje van onder een struik of heg. Zo maak je een beschut plekje waar egels hun winterslaap kunnen houden. In andere seizoenen hebben egels dit soort rommelhoekjes nodig om overdag in te slapen. Ook in een composthoop of stapel boomstammetjes duiken egels graag weg voor hun dagelijkse dutje en winterslaap.
3. Zorg voor een gedekte tafel
Zet planten en struiken in je tuin die van hier komen, inheemse soorten dus. Daar leven veel meer insecten op en dat is weer voedsel voor egels. Zolang het niet vriest, is de herfst een prima periode om nog wat extra planten in je tuin zetten. In een natuurlijke tuin met veel onderbegroeiing en rommelhoekjes vinden egels beschutting en veel voedsel! Laat gevallen blad gewoon tussen alle andere planten liggen. Hier komen enorm veel insecten op af. En dat is niet alleen voedsel voor egels maar voor heel veel vogels en andere dieren. Wil je egels nog wat extra’s geven? Zet dan wat harde kattenbrokken neer of speciale egelbiscuits.
4. Egelpoortje in de schutting
Egels hebben meestal een groter leefgebied dan jouw tuin. Kijk daarom goed of egels wel van de ene tuin naar de andere kunnen komen. Staat er een schutting tussen jouw tuin en die van de buren? Maak dan wat openingen aan de onderkant van je schutting zodat ze naar de tuin van de buren kunnen. Leuk om samen met de buren te doen, maar een egelsnelweg door meer tuinen is natuurlijk nog leuker en beter!
5. Help dorstige egels
Niet alleen de planten hebben dorst. Ook de dieren in je tuin hebben water nodig. Je kunt op beschutte plekken waterschalen neerzetten. Zet ze niet in de volle zon want dan drogen ze snel weer op. Voor egels en andere zoogdieren is het belangrijk dat ze goed bij het water kunnen. Zorg dus voor een lage rand waar ze gemakkelijk overheen klimmen. Geef egels nooit melk. Daar krijgen ze diarree van.
Als je de ruimte hebt kun je een vijvertje aanleggen. Zorg wel voor een geleidelijk aflopende oever of een loopplankje zodat ze er gemakkelijk in en uit komen. Een oude waterbaan van de kinderen ingraven werkt ook prima als vijvertje. Daar zitten allemaal verhogingen in waar egels ook bij het water kunnen.
Claudia Minnes
